Historiek

foto opek bovenaanzicht
foto opek vooraanzicht
Balie
Gebouw
© Clara Hermans
Zaal achterzijde
Traphal
Zaal tribune
Zaal en hal
Wand zaal
Inkomhal

VAN DOUANE TOT KUNST

Gewapend met een smartphone ga je samen met je gezin op speurtocht in OPEK. Scan de QR-codes en ontdek dit uniek stukje immaterieel erfgoed.

Via bijzondere filmpjes hoor je de verhalen van de ex-douaniers die hier vroeger werkten. Aan de hand van QR-codes maak je kennis met allerlei interessante documenten en kom je meer te weten over het kantoor met de immense brandkast, een verdieping vol tabak, de kelder vol wijn.

ontdek het hier

VROEGER

Het huidige Openbaar Entrepot is officieel in gebruik genomen in 1956. Het is samen met de silotoren op de noordoever van de Vaartkom een beschermd monu- ment dat oorspronkelijk gebouwd werd door architect Victor Broos. Als naoorlogs voorbeeld van modernistische architectuur met accent op het functionele, verwijzen algemene vormgeving en uitwerking en typische elementen zoals de vlaggenmas- ten duidelijk naar de zogenaamde “pakketbootstijl” van de interbellumperiode.

Als specifiek havengebonden omvatte het gebouw enerzijds een kantoorgedeelte met ontvangkantoor van de Douane en Accijnzen en het douaneagentschap van de Nationale Maatschappij voor de Buurtspoorwegen, en anderzijds het eigen- lijke entrepotgedeelte met de opslagruimtes. Deze gecombineerde bestuurlijke en utilitaire functie is duidelijk afleesbaar uit de vormgeving.

In 2000-2001 al bundelden Artforum vzw - fABULEUS en Braakland/ZheBilding hun krachten om in de Leuvense Molens Van Orshoven hun werkplekken onder te brengen. In 2005 traden ook Mooss en WiSPER toe tot het samenwerkingsverband. De vijf kunst- en cultuurorganisaties richtten toen de koepel-vzw TPAKT Infra op.

Door gezamenlijk betere huurvoorwaarden af te dwingen en over te gaan tot collectief gebruik van diensten en producten (energie, onderhoud, IT, telefonie...) konden de uitgaven van deze vzw’s worden verminderd. Dankzij het nieuwe samenwerkingsverband ontstond er geleidelijk aan een interessante dynamiek tussen de verschillende organisaties waarbij de inhoudelijke draagwijdte van elkeen een extra dimensie kreeg. De Molens VanOrshoven werd een belangrijke ontmoetingsplek voor wie in Leuven kunst wou beleven en letterlijk en figuurlijk meemaken.

Door de stroomversnelling die de wijkontwikkeling rond de Molens Vanorshoven in 2009 nam, werd een tijdelijke verhuizing van de culturele werkingen noodzakelijk. Bovendien werd TPAKT vzw geconfronteerd met de vraag naar werkruimte voor de gelijkgestemde organisaties LUCA Drama en De FactorY.

Een ideaal onderdak in de nabijheid was het imposante douanecomplex aan de kop van de Leuvense Vaartkom: het Openbaar Entrepot. De combinatie van het monumentale en emblematische karakter van het gebouw met de veelzijdige werking van zeven professionele culturele spelers maakte het project meteen aantrekkelijk en uitnodigend. De ligging in een beloftevolle wijk droeg daar nog toe bij. Het Openbaar Entrepot werd zo toepasselijk omgedoopt tot het Openbaar Entrepot voor de Kunsten (OPEK).

NU

In 2010 vatten TPAKT Infra vzw en Architectenbureau T’Jonck-Nilis de plannen en werken aan. Het kantoorgedeelte van het oorspronkelijke Entrepotgebouw werd grotendeels behouden, zij het met een uitbreiding op de eerste verdieping. Hier bevinden zich momenteel de kantoren van Artforum vzw, Braakland/ZheBilding, fABULEUS en Mooss. Zeer binnenkort verhuizen ook de burelen van WiSPER rich- ting OPEK, zij betrekken een uitvalsbasis in het eigenlijke entrepot, achter de zaal.

Het oorspronkelijke pakhuis werd meer structureel aangepakt, om de volledige werkingen van de verschillende organisaties doeltreffend te kunnen bedienen. Pronkstuk hierbij is de podiumkunstenzaal, die –als eerste in Europa– in stro-en-leembouw werd opgetrokken.

Kelderverdieping:

  • stockageruimte

Benedenverdieping

  • Inkom & Ticketing: aan de laad- en loskade voor treinwagons, toegankelijk voor personen met een beperking
  • Café: aan de centrale laadkade, met zicht op de Vaartkom (opening voorzien tijdens het lopende seizoen)
  • Repetitieruimte Podiumkunsten I
  • Repetitieruimte Podiumkunsten II
  • Keuken Refter personeel
  • Technisch atelier

Eerste verdieping

  • Podiumkunstenzaal (196 zitjes)
  • Kantoren (WiSPER)
  • Atelier Beeldende Kunst
  • Vergaderruimte & archief

Tweede verdieping

  • Repetitieruimte I
  • Repetitieruimte II
  • Kostuumatelier
  • Atelier Beeldende Kunst

Derde verdieping

  • Multifunctioneel (Rotonde)